ఆంధ్రప్రదేశ్
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బీజేపీ: పొత్తులు, విడాకులు, 2024 పునరాగమనం
ఏపీలో సొంతంగా ఎప్పుడూ పెద్ద శక్తి కాకపోయినా, టీడీపీ, జనసేనతో పొత్తుల ద్వారా బీజేపీ రాష్ట్ర రాజకీయాలను ప్రభావితం చేసింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో బీజేపీది ఒక విచిత్రమైన స్థానం. ఓటు శాతం తక్కువే అయినా, కేంద్రంలో అధికారంలో ఉండటం, ప్రాంతీయ పార్టీలతో పొత్తులు పెట్టుకోవడం వల్ల రాష్ట్ర రాజకీయ దిశను పలుమార్లు ప్రభావితం చేసింది. ఆ చరిత్రను చూద్దాం.
ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బీజేపీ ప్రభావం ఎక్కువగా హైదరాబాద్, కొన్ని పట్టణ ప్రాంతాలకే పరిమితం. 1998, 1999 లోక్‌సభ ఎన్నికల సమయంలో బీజేపీ కొన్ని స్థానాలు గెలిచింది. 1999లో తెలుగుదేశంతో కలిసి పోటీ చేసింది. వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వానికి టీడీపీ కీలక మద్దతుదారుగా నిలిచింది. నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన ఎం. వెంకయ్య నాయుడు బీజేపీ జాతీయ అధ్యక్షుడిగా, కేంద్ర మంత్రిగా, తర్వాత దేశ ఉపరాష్ట్రపతిగా ఎదగడం తెలుగు ప్రజలకు గర్వకారణం.
2014 — టీడీపీతో భాగస్వామ్యం
రాష్ట్ర విభజన తర్వాత 2014 ఎన్నికల్లో టీడీపీ, బీజేపీ కలిసి పోటీ చేశాయి. పవన్ కళ్యాణ్ జనసేన ఆ కూటమికి మద్దతు ప్రకటించింది. కూటమి గెలిచి చంద్రబాబు నాయుడు నవ్యాంధ్ర తొలి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. బీజేపీ 4 అసెంబ్లీ స్థానాలు, 2 లోక్‌సభ స్థానాలు గెలిచింది. రాష్ట్ర మంత్రివర్గంలో బీజేపీ ఎమ్మెల్యేలు, కేంద్ర మంత్రివర్గంలో టీడీపీ ఎంపీలు చేరారు.
ప్రత్యేక హోదా — విడాకులు (2018)
విభజన సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు "ప్రత్యేక హోదా" ఇస్తామని అప్పటి కేంద్ర ప్రభుత్వం పార్లమెంటులో హామీ ఇచ్చింది. 14వ ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సుల తర్వాత ప్రత్యేక హోదా బదులు "ప్రత్యేక ప్యాకేజీ" ఇస్తామని కేంద్రం చెప్పింది. ఈ అంశం రాష్ట్రంలో భావోద్వేగ సమస్యగా మారింది. 2018 మార్చిలో టీడీపీ ఎన్డీఏ నుంచి బయటకు వచ్చింది. టీడీపీ కేంద్ర మంత్రులు రాజీనామా చేశారు. పార్లమెంటులో అవిశ్వాస తీర్మానం కూడా ప్రవేశపెట్టారు.
2019 — శూన్యం
2019 ఎన్నికల్లో బీజేపీ ఒంటరిగా పోటీ చేసి ఒక్క స్థానమూ గెలవలేదు. వైఎస్ఆర్‌సీపీ 151 అసెంబ్లీ స్థానాలతో అఖండ విజయం సాధించింది. టీడీపీ 23 స్థానాలకు పరిమితమైంది. ఆ తర్వాత జనసేన బీజేపీతో పొత్తు ప్రకటించింది. టీడీపీకి చెందిన కొందరు రాజ్యసభ సభ్యులు బీజేపీలో చేరారు.
2024 — మళ్లీ కూటమి
2024 ఎన్నికల ముందు టీడీపీ, జనసేన, బీజేపీ మళ్లీ ఒక్కటయ్యాయి. రాష్ట్ర బీజేపీ అధ్యక్షురాలిగా ఉన్న దగ్గుబాటి పురందేశ్వరి — ఎన్టీఆర్ కుమార్తె — ఈ పొత్తు చర్చల్లో కీలకపాత్ర పోషించారు. సీట్ల పంపకంలో బీజేపీ 10 అసెంబ్లీ, 6 లోక్‌సభ స్థానాల్లో పోటీ చేసింది. ఫలితాలు కూటమికి అనుకూలంగా వచ్చాయి — కూటమి 175 స్థానాల్లో 164 గెలిచింది. బీజేపీ 8 అసెంబ్లీ, 3 లోక్‌సభ స్థానాలు గెలుచుకుంది. చంద్రబాబు నాయుడు ముఖ్యమంత్రిగా, పవన్ కళ్యాణ్ ఉప ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణం చేశారు. బీజేపీ ఎమ్మెల్యేకు రాష్ట్ర మంత్రివర్గంలో చోటు దక్కింది.
కేంద్రంలో బీజేపీకి సొంత మెజారిటీ రాకపోవడంతో, టీడీపీ 16 మంది ఎంపీల మద్దతు మోదీ ప్రభుత్వానికి కీలకమైంది. ఈ సమీకరణం రాష్ట్రానికి నిధులు, ప్రాజెక్టుల విషయంలో బేరమాడే శక్తిని పెంచిందని విశ్లేషకులు అంటున్నారు. అమరావతి రాజధాని, పోలవరం ప్రాజెక్టులకు కేంద్ర సహాయంపై ప్రకటనలు వచ్చాయి.
బలాలు, సవాళ్లు
బీజేపీకి ఏపీలో సొంత బలమైన కేడర్, పెద్ద నాయకుల సంఖ్య తక్కువ. పొత్తుల్లో "జూనియర్ భాగస్వామి" పాత్రే ఎక్కువ. ప్రత్యేక హోదా అంశం ఇప్పటికీ ప్రతిపక్షాలకు ఒక ఆయుధం. మరోవైపు, కేంద్రంలో అధికారం, యువత–పట్టణ ఓటర్లలో పెరుగుతున్న ఆదరణ ఆ పార్టీకి అవకాశాలు.
ముగింపు
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బీజేపీ కథ పొత్తుల కథ. కలిసినప్పుడు గెలుపు, విడిపోయినప్పుడు నష్టం — గత పదేళ్ల ఫలితాలు ఇదే చెబుతున్నాయి. రాబోయే రోజుల్లో సొంతంగా ఎదగడానికి ఆ పార్టీ ఏ వ్యూహం అనుసరిస్తుందన్నది ఆసక్తికరం.
ఫోటో: Ministry of Commerce and Industry (India) / Wikimedia Commons (GODL-India)
BJP in Andhra Pradesh: Alliances, break-ups and the 2024 comeback
The BJP occupies a strange position in Andhra Pradesh politics. Despite its low vote share, its presence in power at the Centre and its alliances with regional parties have influenced the political direction of the state on several occasions. Let's look at that history.
In the united state
In the united Andhra Pradesh, the BJP's influence was mostly limited to Hyderabad and some urban areas. The BJP won a few seats during the 1998 and 1999 Lok Sabha elections. It contested together with the Telugu Desam Party in 1999. The TDP was a key supporter of the Vajpayee government. The rise of M. Venkaiah Naidu, a native of Nellore district, as the BJP's national president, a Union minister and later the Vice President of the country is a matter of pride for the Telugu people.
2014 — Partnership with TDP
After the bifurcation of the state, the TDP and the BJP contested the 2014 elections together. Pawan Kalyan's Jana Sena announced its support for the alliance. The alliance won and Chandrababu Naidu became the first Chief Minister of New Andhra Pradesh. The BJP won 4 assembly seats and 2 Lok Sabha seats. BJP MLAs joined the state cabinet and TDP MPs joined the central cabinet.
Special Status — Divorce (2018)
The then central government had promised in Parliament that it would give "special status" to Andhra Pradesh during the bifurcation. After the recommendations of the 14th Finance Commission, the centre said that it would give a "special package" instead of special status. This issue became an emotional issue in the state. In March 2018, the TDP walked out of the NDA. TDP central ministers resigned. A no-confidence motion was also moved in Parliament.
2019 — Zero
In the 2019 elections, BJP contested alone and did not win a single seat. YSRCP won a landslide victory with 151 assembly seats. TDP was limited to 23 seats. After that, Jana Sena announced an alliance with BJP. Some Rajya Sabha members from TDP joined BJP.
2024 — Alliance again
TDP, Janasena and BJP have come together again ahead of the 2024 elections. Daggubati Purandeswari, who is the state BJP president — NTR's daughter — played a key role in the alliance talks. In the seat-sharing arrangement, BJP contested 10 Assembly and 6 Lok Sabha seats. The results came in favor of the alliance — the alliance won 164 out of 175 seats. BJP won 8 Assembly and 3 Lok Sabha seats. Chandrababu Naidu was sworn in as the Chief Minister and Pawan Kalyan as the Deputy Chief Minister. A BJP MLA got a place in the state cabinet.
With the BJP not getting its own majority at the Centre, the support of 16 TDP MPs has become crucial for the Modi government. Analysts say this equation has increased the state's bargaining power in terms of funds and projects. Announcements have been made on central assistance for the Amaravati capital and Polavaram projects.
Strengths and challenges
BJP has its own strong cadre in AP and few senior leaders. It plays more of a "junior partner" role in alliances. The issue of special status is still a weapon for the opposition. On the other hand, power at the Centre and growing popularity among youth and urban voters are opportunities for the party.
Conclusion
The story of the BJP in Andhra Pradesh is one of alliances. Victory when united, loss when divided — this is what the results of the last ten years show. It will be interesting to see what strategy the party will adopt to grow on its own in the coming days.
Photo: Ministry of Commerce and Industry (India) / Wikimedia Commons (GODL-India)